Görmeden Satın Alınan Malı Gördükten Sonra Alıcı Akdi Feshedebilir mi?

Görmeden Satın Alınan Malda Alıcının Fesih Hakkı Nedir?

Online alışverişin ve mesafeli satışların arttığı günümüzde, müşterilerin görmeden satın aldığı bir ürün hakkında hangi haklara sahip olduğu sıkça sorulur. Bu yazıda, görmeden alınan bir malın sonradan incelendiğinde alıcıya tanınan hakları, dini kaynaklara dayalı olarak sade bir dille ele alacağız.

Görme Muhayyerliği Hakkı Nedir?

Bir müşteri, ürünü görmeden satın almışsa, ürünü teslim aldıktan sonra görüp inceleme şansı bulduğunda, alışveriş akdini feshetme hakkına sahiptir. Bu hak, "görme muhayyerliği" olarak adlandırılır. Konuyla ilgili olarak Peygamber Efendimiz (s.a.s.) şöyle buyurmuştur:

“Görmediği bir şeyi satın alan kimse, onu gördüğü zaman muhayyerdir.” — (Beyhakî, es-Sünenü’l-kübrâ, 5/439 [10425]; Darekutnî, es-Sünen, 3/382 [2803])

Görme Muhayyerliğinin Şartları Nelerdir?

Görme muhayyerliği hakkının kullanılabilmesi için, satın alınan malın feshe uygun olması gerekir. Eğer alınan ürün; buğday, arpa gibi tahıllar ya da hiç kullanılmamış bir otomobil gibi standart ve değişmeyen nitelikte ise, yalnızca bir örneği görmek yeterli olur. Ancak hayvan, ikinci el otomobil gibi her biri farklı özellikler taşıyan ürünlerde ise, her bir ürün için ayrı ayrı görme muhayyerliği söz konusu olur.

Görme Muhayyerliği Kime Aittir?

Görme muhayyerliği hakkı sadece alıcıya tanınır. Satıcı, satmadan önce malı görme imkânına sahip olduğu için, satıcıya bu hak verilmez. Konu hakkında kaynaklarda şu şekilde açıklama yapılmıştır:

"Satıcı görmediği bir malını satarsa onun için görme muhayyerliği olmaz." (Merğinânî, el-Hidâye, 3/34)

Sonuç ve Değerlendirme

Sonuç olarak, müşteri görmeden satın aldığı malı teslim aldığında inceleme hakkına sahiptir. Uygun bulmazsa, alışveriş akdini feshedebilir. Bu hak, alıcının mağdur olmaması için önemli bir güvencedir.

Rabbimizden, bizlere doğru bilgiyi öğrenmeyi ve yaşamımızda uygulayabilmeyi nasip etmesini dileriz.