Kefil Olmanın Karşılığında Ücret Almak Caiz midir? Dini Açıdan Kefalet ve Ücretlendirme
Birine kefil olmanın karşılığında ücret almak dinen uygun mudur? Diyanet İşleri Başkanlığı'nın açıklamalarına göre kefalet, bağış niteliğinde olduğu için ücret alınması caiz değildir. Ancak günümüzde bazı ilim adamları, zorunlu durumlarda ücretli kefalete izin verilebileceğini belirtmektedir. Detaylar yazımızda.
Kefil Olmanın Karşılığında Ücret Almak: Dini Bakış
Kefillik günlük hayatta sıkça karşılaşılan bir konudur. Birinin borcuna kefil olmak, önemli bir sorumluluk gerektirir. Peki, dini açıdan kefil olmanın karşılığında ücret almak uygun mudur? Bu yazıda kefalet ve ücretlendirme konusunu ele alacağız.
Kefalet Nedir ve Nasıl Değerlendirilir?
Kefalet, kişinin bir başkasının borcuna güvence vermesidir. Diyanet İşleri Başkanlığı'nın açıklamalarına göre, kefalet bir bağış (teberru) işlemidir. Yani, kefil olan kişi bunu gönüllü olarak, herhangi bir karşılık beklemeden yapar. Bu nedenle, kefil olunan borca karşılık ücret almak uygun değildir.
Kefâlet, bağış (teberru) niteliğindedir. Dolayısıyla kefilin, kefâlet akdine karşılık ücret almayı şart koşması caiz değildir. Zira ücret almak teberru kavramına aykırıdır. Gerektiğinde asıl borçlunun borcunu ödeyeceği için kefil aynı zamanda borç veren konumundadır. Kefâlete karşılık ücret alması hâlinde faizli işlemde bulunmuş olur (İbnü’l-Hümâm, Fethü'l-kadîr, 7/186; Desûkî, Hâşiye, 3/77).
Kefil Ücret Alırsa Ne Olur?
Kefil, borçlunun borcunu üstlenmesi durumunda, dinî olarak borç veren konumuna da gelir. Ücret karşılığında kefil olmak, teberru kavramına uygun olmadığı gibi, faizli bir işleme de sebep olabilir. Bu nedenle, klasik fıkıh kaynaklarında kefalet karşılığında ücret alınması caiz görülmemiştir.
Günümüzde Kefalet Karşılığı Ücret Almak
Bazı günümüz ilim adamları, ücretsiz kefil bulunamıyorsa ve ihtiyaç varsa, teminat mektubu gibi uygulamalarda olduğu gibi ücretli kefalet akdinin caiz olabileceğini belirtirler. Bu görüş, özellikle zorunlu durumlarda ve ihtiyaç halinde geçerli olabilir.
Ancak günümüzdeki bazı ilim adamları ücretsiz kefil bulunmaması hâlinde, ihtiyaç sebebiyle maslahata binaen borçlunun teminat mektubunda olduğu gibi ücret karşılığı kefâlet akdi yapmasının caiz olacağı kanaatindedirler (bkz. Apaydın, “Kefâlet”, DİA, 25/177).
Sonuç ve Değerlendirme
Kefalet esas olarak gönüllü yapılan bir işlemdir ve karşılığında ücret almak uygun görülmemiştir. Ancak, günümüzde bazı zaruri durumlarda farklı görüşler ortaya çıkmıştır. Her durumda, konunun hassasiyetle ele alınması önemlidir.
Rabbimizden, doğru bilgiyle hareket etmeyi ve öğrendiğimiz bilgileri hayatımıza uygulamayı nasip etmesini dileriz.